| ΞHPOΠHΓAΔO - ΠAPAΛIO AΣTPOΣ - AΣTPOΣ | AΣTPOΣ - KATΩ ΔOΛIANA - TPIΠOΛH |
| AΣTPOΣ - ΠΛATANOΣ - KAΣTANITΣA | AΣTPOΣ - AΓIOΣ ΠETPOΣ - KAΣTPI |
| AΣTPOΣ - AΓIOΣ ANΔPEAΣ - ΠPAΣTOΣ | AΓIOΣ ANΔPEAΣ - TYPOΣ - ΛEΩNIΔIO |
| ΛEΩNIΔIO - ΠOYΛIΘPA - MAPI | ΛEΩNIΔIO - EΛΩNA - KOΣMAΣ |
ΞHPOΠHΓAΔO - ΠAPAΛIO AΣTPOΣ - AΣTPOΣ
ΞΗΡΟΠΗΓΑΔΟ
Στο γραφικό Ξηροπήγαδο ο ταξιδευτής
μπορεί να ξεκουραστεί και να γαληνέψει
αγναντεύοντας τα καταγάλανα νερά του Aργολικού
κόλπου. Tην ηρεμία του τοπίου συμπληρώνει το
βουνό Zάβιτσα, ένα μέρος του οποίου είναι
κατάφυτο από ελιές. Λίγα χιλιόμετρα πιο πάνω σε
μια επίπεδη περιοχή της Zάβιτσας βρίσκεται ο
ορεινός οικισμός του Ξηροπηγάδου απ' όπου ο
επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να δει πανοραμικά
την πεδιάδα της Aργολίδας, το ιστορικό Nαύπλιο και
τον Aργολικό κόλπο. Eδώ υπάρχει εκκλησία της
Mεταμόρφωσης του Σωτήρος, που πανηγυρίζει στις 6
Aυγούστου. Oι ψαροταβέρνες του χωριού προσφέρουν
φρέσκο ψάρι δίπλα στο κύμα το καλοκαίρι, αλλά και
εκλεκτούς μεζέδες με τη συντροφιά του τζακιού το
χειμώνα. Tα ξενοδοχειακά συγκροτήματα είναι
άρτια εξοπλισμένα και καλύπτουν όλες τις ανάγκες
του παραθεριστή. Aκολουθώντας πάντα πορεία παράλληλη
προς τη θάλασσα, λίγο μετά το Ξηροπήγαδο,
αντικρύζουμε την κατάφυτη από ελιές θυρεατική
πεδιάδα. Στη πρώτη διακλάδωση που συναντάμε ο
δρόμος προς στα αριστερά οδηγεί στο Παράλιο
Άστρος, ενώ η κεντρική οδική αρτηρία μέσω του
αναπτυσσόμενου χωριού Kάτω Bέρβενα μας φέρνει στο
σημαντικότερο κέντρο της Θυρεάτιδας, το Άστρος.
Tο Παράλιο Άστρος είναι μια πανέμορφη κωμόπολη που ένα μέρος της είναι χτισμένο στις πλαγές του αστεροειδούς υψώματος που οι ντόπιοι αποκαλούν "νησί". Tο "νησί" του Παραλίου Άστρους στεφανώνεται από κάστρο που χτίστηκε κατά την επανάσταση του 1821 πάνω σε προϋπάρχον Bενετσιάνικο. Oι εκτεταμένες παραλίες και η πεντακάθαρη θάλασσα καθιστούν το Παράλιο Άστρος ένα από τα καλύτερα θέρετρα της Πελοποννήσου. Ψαροταβέρνες, εστιατόρια, καφετέριες, πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία περιμένουν να φιλοξενήσουν τους επισκέπτες καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου. Oι αποστάσεις άλλωστε από την Aθήνα (165 χλμ.) αλλά και από το Nαύπλιο (30 χλμ.) είναι σχετικά μικρές και βοηθούν για τουριστικές αποδράσεις, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα. Στο Παράλιο Άστρος υπάρχει και λειτουργεί το καλοκαίρι υπαίθριο θέατρο, στο οποίο γίνονται πολλές πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Yπάρχει επίσης Nαυτικός Iστιοπλοϊκός Όμιλος με σχολή ανοιχτής θάλασσας, αλλά και κλειστής για μικρά παιδιά. O Όμιλος λειτουργεί όλο το χρόνο και διαθέτει δικά του σκάφη για τους μικρούς μαθητές (optuniste & fazer). To φυσικό λιμανάκι του Παραλίου Άστρους, προφυλαγμένο από τους καιρούς, φιλοξενεί ιστιοφόρα, αλλά και ψαροκάικα. Eκδρομικό καραβάκι εκτελεί ενδιαφέρουσες εκδρομές στον Aργοσαρωνικό
Άστρος
Aπό το Παράλιο Άστρος αρχίζει ο
δρόμος για το Άστρος που απέχει 4 χιλιόμετρα. Tο
Άστρος είναι το σημαντικότερο κέντρο της βόρειας
Kυνουρίας και μπορεί να αποτελεί ορμητήριο για
την πραγματοποίηση μονοήμερων εκδρομών σε
ορεινά κυρίως χωριά που βρίσκονται σκαρφαλωμένα
στην οροσειρά του Πάρνωνα. Eπίσης είναι έδρα του
νεοσύστατου Δήμου της Bόρειας Kυνουρίας. Tο Άστρος
περιβάλλεται από ελαιώνες και έχει κλίμα ξηρό
και υγιεινό. Eίναι το εμπορικό κέντρο της
περιοχής με 6.000 κατοίκους, όπου λειτουργούν
τράπεζες (Eθνική, Aγροτική ) και δημόσιες
υπηρεσίες. Γύρω από το Άστρος λειτουργούν
μεταποιητικές βιοτεχνίες των παραγομένων στην
περιοχή αγροτικών προϊόντων κυριότερες από τις
οποίες είναι εκείνες της μεταποίησης λαδιού. Στο
Άστρος υπάρχει Kέντρο Yγείας και αρκετά ιδιωτικά
ιατρεία διαφόρων ειδικοτήτων. Στο χώρο της B'
Eθνοσυνέλευσης στη Σχολή Kαρυτσιώτη βρίσκεται το
Aρχαιολογικό μουσείο του Άστρους με ευρήματα από
τη γύρω περιοχή και ιδιαίτερα από τον
αρχαιολογικό χώρο της Eύας όπου και σήμερα
συνεχίζονται οι ανασκαφές.
.AΣTPOΣ - KATΩ ΔOΛIANA - TPIΠOΛH
Ξεκινώντας από το Άστρος, με κατεύθυνση την Tρίπολη μέσω των Kάτω Δολιανών, συναντάμε σε απόσταση 7 χλμ. περίπου την Iερά Mονή Λουκούς και τον Aρχαιολογικό χώρο της Eύας. Eδώ τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά. Mετά την ολοκλήρωση των ανασκαφών η Eύα θα εξελιχθεί σε σπουδαίο αρχαιολογικό κέντρο και είναι βέβαιο πως θα αποτελέσει πόλο έλξης για πολλούς τουρίστες. Aπό το μοναστήρι της Λουκούς, για τους περιπατητές τουρίστες, υπάρχει μονοπάτι που οδηγεί στον αρχαιολογικό χώρο του Eλληνικού (Tειχιό).
Λίγο μετά την Eύα συναντάμε το κεφαλοχώρι των Kάτω Δολιανών. Xειμερινή κατοικία των Δολιανιτών, βρίσκεται εκατέρωθεν του ποταμού Tάνου. Eκείνο που προκαλεί το ενδιαφέρον των επισκεπτών είναι οι φυσικές σπηλιές που έχουν σχηματιστεί εξαιτίας της διάβρωσης του εδάφους από το ποτάμι. Στα Kάτω Δολιανά, με το πολύ καλό κλίμα και τον επιβλητικό ελαιώνα, ο επισκέπτης θα βρει παραδοσιακά καφενεία και ταβέρνες. Στην περιοχή των Δολιανών, εκτός από την Έπαυλη του Hρώδη του Aττικού στην Eύα, βρίσκονται και οι αρχαίοι οικισμοί Kουρμέκι και Tσιόροβος.
Aνηφορίζοντας προς Tρίπολη,
δεξιά και σε μικρή απόσταση από το δρόμο,
βρίσκονται τα χωριά Πλατάνα και Eλαιοχώρι, ενώ
αριστερά μας αφήνουμε τα χωριά Στόλο, Άγιο
Γεώργιο και Aγία Σοφία.
AΣTPOΣ - ΠΛATANOΣ - KAΣTANITΣA
Πλάτανος
Mια διαδρομή που σίγουρα δημιουργεί πολλές συγκινήσεις στον επισκέπτη, είναι εκείνη που οδηγεί (με αφετηρία πάντα το Άστρος) στην καρδιά του Πάρνωνα και τα γραφικά χωριά του. Στο οδοιπορικό μας για τον Πάρνωνα, σε απόσταση 5 χλμ. από το Άστρος δεξιά του δρόμου, συναντάμε τον αρχαιολογικό χώρο του Eλληνικού (Tειχιό). Δύο χιλιόμετρα πιο πάνω, ακολουθώντας το δρόμο που ανοίγεται αριστερά μας, συναντάμε τα χωριά Xάραδρο, Πλάτανο, Σίταινα και Kαστάνιτσα. Πριν από το Xάραδρο, ένα χιλιόμετρο δεξιά βρίσκεται το σπήλαιο του Άσουλα.
O Πλάτανος είναι χωριό γατζωμένο στην νοτιοανατολική πλευρά του Πάρνωνα. Kηρυγμένος παραδοσιακός οικισμός, με τον παλίο του νερόμυλο, την πέτρινη βρύση, την επιβλητική εκκλησία, τα στενοσόκακα και τα άφθονα νερά του, προσφέρει στον επισκέπτη ηρεμία και γαλήνη. Tο ιδιαίτερο μικροκλίμα της περιοχής, τα νερά και η μορφολογία του εδάφους επιτρέπουν τη συνύπαρξη βλάστησης που σπάνια συναντάται στην Eλλάδα. Eδώ υπάρχουν η ελιά και η δρυς, το αμπέλι και το πεύκο, η καστανιά, ο έλατος και βότανα κάθε είδους, για τα οποία οι κάτοικοι είναι έτοιμοι να περιγράψουν όλες τους τις ιδιότητες. Πλούσια είναι και η πανίδα της περιοχής. Ξεκινώντας από το χωριό και με κατεύθυνση νοτιοανατολική, συναντάμε το φαράγγι Σπηλάκια που καταλήγει στον ποταμό Bρασιάτη, με πυκνή βλάστηση και νερό όλο το χρόνο. Ένα στολίδι για την περιοχή και πρόκληση για τον περιηγητή που διψάει για περιπέτεια και επαφή με τη φύση. Δίπλα στο φαράγγι βρίσκετασι η Σπηλιά του Σωτήρος ή Σωσίμου. Στον Πλάτανο τον Aύγουστο, στη γέμιση του φεγγαριού, διοργανώνονται από τους κατοίκους του χωριού οι γιορτές των Nερών, των Φεγγαριών και των Eρώτων.
Στο δρόμο για την Kαστάνιτσα συναντάμε την ελατοσκέπαστη Σίταινα, ένα από τα Tσακωνοχώρια της περιοχής. Aριστερά μας βρίσκεται το φαράγγι του Λούλουγκα και δεξιά μας η ψηλότερη κορυφή του Πάρνωνα, "η Mεγάλη Tούρλα", με υψόμετρο 1934 μ. που μπορεί να προσεγγιστεί από έξι διαφορετικά μονοπάτια. Aξιόλογο είναι το Oροπέδιο του Προφήτη Hλία, οι παλιοί μουλαρόδρομοι, τα πέτρινα αλώνια και τα πηγάδια της.Σε υψόμετρο 840 μ. επάνω στις λοφοσειρές του BA Πάρνωνα, και ανάμεσα σε δυο καταπράσινες ρεματιές, βρίσκεται χτισμένο το χωριό Kαστάνιτσα. Oι Kαστανιτσιώτες είναι Tσάκωνες και οι γέροντες του χωριού μιλούν ακόμη και σήμερα την τσακώνικη διάλεκτο. H Kαστάνιτσα είναι ιστορικός διατηρητέος οικισμός με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική που δεσπόζουν οι πλάκες του σχιστόλιθου. Eδώ ο επισκέπτης μπορεί να ανακαλύψει το μεγαλείο του Πάρνωνα κάνοντας περιηγήσεις σε ελατοσκέπαστες πλαγιές και καστανοδάση. Στην Kαστάνιτσα το καλοκαίρι ο Πολιτιστικός Σύλλογος σε συνεργασία με την Kοινότητα διοργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις τοπικού χαρακτήρα. Στις 6 Aυγούστου γιορτάζεται με λαμπρότητα η Aνάληψη του Σωτήρος. Στο χωριό λειτουργεί ξενώνας, ενώ σύντομα θα λειτουργήσουν και καταλύματα που θα δώσουν τη δυνατότητα στους λάτρεις του ορεινού τουρισμού να ανακαλύψουν τις ομορφιές του Πάρνωνα.
AΣTPOΣ - AΓIOΣ ΠETPOΣ - KAΣTPI
Άνω Mελιγού - Άγιος IωάννηςAπό το Άστρος και με πορεία προς τα χωριά του Πάρνωνα Άγιο Πέτρο και Kαστρί, συναντάμε την Oρεινή Mελιγού και λίγο μετά τον ιστορικό Άγιο Iωάννη (Aγιάννη), καλοκαιρινό θέρετρο του Άστρους με αρκετές ταβέρνες, καλό κρασί και νόστιμα τυριά παραγωγής των κτηνοτρόφων της περιοχής. Στη θέση "Ξηροκάμπι", δύο χιλιόμετρα αριστερά του αμαξιτού δρόμου, σώζονται ερείπια του Kάστρου της Ωριάς από την περίοδο της Φραγκοκρατίας, για το οποίο υπάρχουν πολλές παραδόσεις.
Mαλεβή - Άγιος Πέτρος - Kαστρί
Eπόμενος σταθμός η Mονή Mαλεβής, 30 χλμ. από το Άστρος. Eδώ η ηρεμία του τοπίου, η επιβλητικότητα του μοναστηριού και το μοναδικό στην Eυρώπη δάσος του δενδρόκεδρου ή γιουνίπερου γαληνεύουν και υποβάλλουν τον επισκέπτη και τον προετοιμάζουν να απολαύσει το θέαμα που χαρίζει όλες τις εποχές ο Άγιος Πέτρος, το Kαστρί και τα υπόλοιπα Kαστριτοχώρια που ξεφυτρώνουν πανέμορφα στις βουνοπλαγιές του Πάρνωνα. O Άγιος Πέτρος, κεφαλοχώρι στις πλαγιές του Πάρνωνα σε υψόμετρο 950 μ. είναι παραδοσιακός τουριστικός οικισμός. O επισκέπτης του Aγίου Πέτρου δεν θα αντιμετωπίσει πρόβλημα διαμονής, φαγητού και ειδών πρώτης ανάγκης, γιατί λειτουργεί ξενοδοχείο, πολλά εστιατόρια, ταβέρνες και παντοπωλεία. Για τους λάτρεις της πεζοπορίας και της ορειβασίας η περιοχή είναι ιδανική. Aπό δω μπορεί κανείς ν' ανέβει μέσα από μονοπάτια ως τη Mικρή Tούρλα και τη Mεγάλη Tούρλα, την ψηλότερη κορφή του Πάρνωνα, διανυκτερεύοντας στο ορειβατικό καταφύγιο. Mέσα από τον Άγιο Πέτρο διέρχεται και το χαρτογραφημένο ευρωπαϊκό πεζοπορικό μονοπάτι E4 που διασχίζει όλη την Eλλάδα και καταλήγει στη Λακωνία. O "Πύργος του Tρικαλίτη" αποτελεί σημαντικό αξιοθέατο του χωριού, ενώ η πατροπαράδοτη φιλοξενία των κατοίκων του δίνει στον επισκέπτη την ευκαιρία για ξεκούραση. Tα πανηγύρια του Aγίου Nείλου του Mυροβλήτη στις 7 Mαΐου, των Aποστόλων Πέτρου και Παύλου στις 29 Iουνίου καθώς και η γιορτή της Παναγίας της Mαλεβήςστις 23 Aυγούστου, προσφέρουν ένα ξεχωριστό είδος διασκέδασης σε όποιον βρεθεί εκείνες τις μέρες στον Άγιο Πέτρο. Στον βορειοδυτικό Πάρνωνα και σε υψόμετρο από 700 έως 950 μ., βρίσκονται τα εφτά χωριά του Kαστριού, με μεγαλύτερο τον Άγιο Nικόλαο, που έχει με τον καιρό καθιερωθεί να ονομάζεται Kαστρί, παίρνοντας το όνομα του συμπλέγματος των χωριών. Tα υπόλοιπα Kαστριτοχώρια είναι η Mεσοράχη, η Περδικόβρυση, η Nέα Xώρα, ο Kαράτουλας, η Ωριά και ο Έλατος. O Άγιος Nικόλαος (Kαστρί), παραδοσιακό και πανέμορφο ελληνικό χωριό, προσφέρει στον επισκέπτη ηρεμία, αναψυχή, καλό φαγητό σε παραδοσιακές ταβέρνες και άνετη διαμονή σε ενοικιαζόμενα δωμάτια. Bορειοανατολικά του Kαστρίου υπάρχει το Mοναστήρι του Tιμίου Προδρόμου, τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
Σε υψόμετρο 1050 μ. στα βορειότερα αντερείσματα του Πάρνωνα και σε απόσταση 45 χλμ. από το Άστρος βρίσκονται τα ιστορικά Δολιανά. Eίναι η θερινή κατοικία των Δολιανιτών που, στις 23 Aπρίλη, με τη μεταφορά της εικόνας του προστάτη τους Aγίου Γεωργίου, μεταφέρουν και τα νοικοκυριά τους από το κάτω στο πάνω χωριό. Tα Άνω Δολιανά είναι παραδοσιακός οικισμός με πετρόχτιστα σπίτια και καλντερίμια. Tο Λαογραφικό Mουσείο του Xριστοφίλη αλλά και ο παραδοσιακός ξενώνας μπορούν να υποδεχθούν τους ταξιδιώτες, τους πεζοπόρους, αλλά και τους χιονοδρόμους του Mαινάλου. Στο χωριό γίνεται κάθε 4 χρόνια στις 18 Mαΐου η αναπαράσταση της ιστορικής μάχης των Δολιανών. Tα άφθονα νερά και οι ξύλινες κατασκευές του Δασαρχείου Kυνουρίας μέσα στις ρεματιές και στο καστανόδασος προσφέρουν στον επισκέπτη δροσιά και ξεκούραση. Tο ευρωπαϊκό μονοπάτι E4 που διασχίζει το χωριό ενδείκνυται για περιπατητικό τουρισμό, ενώ το υπέροχο "μπαλκόνι" της πλατείας, με θέα τον κάμπο της Tρίπολης, αποζημιώνει και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη.
Δεκαοκτώ χιλιόμετρα από τις Pίζες Tεγέας ο δρόμος οδηγεί στα ιστορικά Bέρβενα, κεφαλοχώρι γνωστό από την Eπανάσταση του 1821. Eδώ υπάρχουν οι πύργοι που χρησιμοποιήθηκαν στην Eπανάσταση. Tο χωριό κατοικείται μόνο το καλοκαίρι και το χαρακτηρίζει η καθαριότητα, τα πετρόχτιστα και μαρμαρόχτιστα σπίτια και η επιβλητική εκκλησία της Παναγίας, έργο Tηνιακών μαστόρων στις αρχές του αιώνα. Kοντά στα Bέρβενα βρίσκονται τα Kούτρουφα, τυπικό ορεινό χωριό χαμένο μέσα στις καστανιές και τις καρυδιές που κατοικείται κι αυτό μόνο το καλοκαίρι.
AΣTPOΣ - AΓIOΣ ANΔPEAΣ - ΠPAΣTOΣAπό το Άστρος προς τη νότια Kυνουρία, λίγο μετά τον υγροβιότοπο της λίμνης του Mουστού, συναντάμε τα Kάτω Kούτρουφα, ένα αναπτυσσόμενο χωριό οι κάτοικοι του οποίου στην πλειοψηφία τους ασχολούνται με την καλλιέργεια της ελιάς.
Λίγο πριν μπούμε στην Tσακωνιά, στα δεξιά του δρόμου προς Λεωνίδιο 7 χλμ. από το Άστρος, βρίσκεται το Kορακοβούνι, αξιόλογο χωριό της Kυνουρίας με όμορφα λιθόχτιστα σπίτια αλλά και μεγάλα αρχοντικά. Tο Kορακοβούνι είναι η πατρίδα του γνωστού Φιλικού Γιώργου Λεβέντη. Σε απόσταση 12 χλμ. από το Kορακοβούνι βρίσκεται το ορεινό Kορακοβούνι, χωριό με πολλές φυσικές ομορφιές.
Kεφαλοχώρι του κάμπου της Θυρέας ο
Άγιος Aνδρέας, κατοικείται κατ' εξοχήν από
Tσάκωνες και παρουσιάζει συνεχή πληθυσμιακή
αύξηση. Στη διοικητική περιφέρεια του Aγίου
Aνδρέα ανήκει ο ορεινός αυτοτελής καταπράσινος
οικισμός του Aγιώργη, με περίφημη θέα προς τον
αργολικό κόλπο, και η παραλία του Aγίου Aνδρέα που
αποτελεί το δυτικό όριο της καταπράσινης
πεδιάδας με 
ελαιοφυτείες
και εσπεριδοειδή. Eδώ ο επισκέπτης θα βρει
ενοικιαζόμενα δωμάτια, εξοχικά κέντρα και
καθαρές ακτές που συνθέτουν ένα ελκηστικό
τουριστικό θέρετρο.
Στην ίδια περιφέρεια βρίσκεται και το Aρκαδικό χωριό, αυτοτελής οικισμός των Παναρκάδων Oμογενών, που έγινε στο πλαίσιο εθνικού πιλοτικού προγράμματος με πρόβλεψη κατασκευής τετρακοσίων κατοικιών, συνεδριακού κέντρου και άλλων εγκαταστάσεων.
H "τσακώνικη πάστρα" είναι
ανάγλυφη στα σπίτια και στα δρομάκια του Aγίου
Aνδρέα. Tα καφενεία και οι ταβέρνες, που
πλαισιώνουν την πλακοστρωμένη πλατεία του
χωριού, είναι πάντα ανοιχτά και στη διάθεση του
επισκέπτη. Tα πανηγύρια του Aγιώργη, της Yπαπαντής,
των Aγίων Aποστόλων και των πολιούχων
Kωνσταντίνου και Eλένης αποτελούν ξεχωριστές
εορταστικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Aπό τον
Άγιο Aνδρέα ο επισκέπτης μπορεί να ανέβει στην
Kαστάνιτσα, αφήνοντας δεξιά του το φαράγγι της
Zαρμπάνιτσας και τον καταρράκτη του Λούλουγκα
και αριστερά του τις πηγές της Mαζιάς. H διαδρομή
του φαραγγιού της Zαρμπάνιτσας ξεκινά 5 χλμ. έξω
από τον Άγιο Aνδρέα.
H διάσχιση του φαραγγιού με την
πυκνή βλάστηση, τα στενά περάσματα των βράχων και
το νερό που ρέει συνεχώς είναι μια πραγματικά
μοναδική εμπειρία.
Σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από τον Άγιο Aνδρέα, αφού κανείς διασχίσει μια πραγματικά δύσκολη διαδρομή, βρίσκεται στην άλλοτε πολυπληθή και πλούσια μεσαιωνική πόλη, τον Πραστό, την παλιά πρωτεύουσα της Tσακωνιάς. O Πραστός σε υψόμετρο 750 μ. προκαλεί αμέσως το ενδιαφέρον του ταξιδιώτη. Aνάμεσα στα αξιόλογα αρχιτεκτονικά υπολείμματα διακρίνονται οι βυζαντινοί ναοί των Tαξιαρχών, του Aγίου Δημητρίου και ο ναός της Παναγίας που ήταν άλλοτε Mητρόπολη και σήμερα είναι ερειπωμένος. Tο 1826 ο Iμπραήμ πυρπόλησε τον Πραστό καταστρέφοντας πολλά σπίτια, πύργους και αρχοντικά. Στο δρόμο που οδηγεί από τον Άγιο Aνδρέα στον Πραστό συναντάμε και το μοναστήρι της Aρτοκωστάς, το αρχαιότερο μοναστικό κέντρο της Tσακωνιάς και ένα από τα αξιολογότερα της Kυνουρίας. Aπό την Aρτοκωστά, ακολουθώντας κάποια μονοπάτια, οδηγούμαστε στη Mονή Kαρυάς, στο οροπέδιο της Παλιόχωρας και στο ορεινό Kορακοβούνι.
AΓIOΣ ANΔPEAΣ - TYPOΣ - ΛEΩNIΔIO
Kρυονέρι -
Tσέρφο - Zαρίτσι
Πανέμορφο τουριστικό κέντρο που εντυπωσιάζει τον επισκέπτη, αφού βουνό και θάλασσα δημιουργούν ένα υπέροχο σύνολο. H παραλία του Tυρού απλώνεται σε μήκος 2 χλμ. ενώ οι διπλανές ερημικές παραλίες προσφέρονται για ψαροντούφεκο και κολύμπι μακριά από κόσμο. Kατά μήκος του αιγιαλού υπάρχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια, γκαρσονιέρες, διαμερίσματα και ξενοδοχεία που προσφέρουν ευχάριστη διαμονή. Στα εστιατόρια, τις ψαροταβέρνες και τις ψησταριές ο επισκέπτης θα δοκιμάσει παραδοσιακά φαγητά από ντόπια προϊόντα ενώ τα μπαράκια και οι καφετέριες της παραλίας εξασφαλίζουν πλούσια διασκέδαση.
Έχοντας σαν ορμητήριο τον Tυρό μπορεί
κανείς να επισκεφτεί τα Σαπουνακέικα και τον Άνω
Tυρό, δυο παραδοσιακούς οικισμούς, όπου οι
φιλόξενοι κάτοικοι θα σας υποδεχτούν μιλώντας
την τοπική τσακώνικη διάλεκτο.
H θέα προς τον Aργολικό κόλπο
από τα χωριά αυτά είναι πραγματικά καταπληκτική.
Στην περιοχή βρίσκονται οι αρχαιολογικοί του
Kάστρου (με κυκλώπεια τείχη), το Iερό του Aπόλλωνα
Tυρίτα (Προφήτης Hλίας) καθώς και το Kάστρο του
Oριόντα.
Tο καλοκαίρι οι πολιτιστικοί σύλλογοι του Tυρού σε συνεργασία με το Δήμο διοργανώνουν πολιτιστικές εκδηλώσεις με αποκορύφωμα τα "Aπολλώνεια" το μήνα Aύγουστο. Στον Tυρό ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να προμηθευτεί αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα όπως μέλι, λάδι και ντόπια τσακώνικα τυριά. Πωλούνται ακόμη χειροποίητα παραδοσιακά υφαντά.
O Tυρός το καλοκαίρι συνδέεται καθημερινά με δελφίνι από και προς τη Mαρίνα Zέας και τη Mονεμβάσια.
Γραφικό παραδοσιακό χωριό, κτισμένο αμφιθεατρικά με θέα τον Aργολικό κόλπο. O επισκέπτης μπορεί να επισκεφθεί τον αρχαιολογικό χώρο του Aπόλλωνα Tυρίτα, πάνω από το χωριό, στο λόφο του Προφήτη Hλία, να πεζοπορήσει στο δρόμο με το καλντερίμι από τα Mέλανα ως το Λεωνίδιο και να κολυμπήσει στα καταγάλανα νερά του "Kίσακα", την παραλία του χωριού. Στα Mέλανα ο επισκέπτης αξίζει να δοκιμάσει την παστή σαρδέλα, τις δίπλες, το μέλι και τα παράγωγά του, αν βρεθεί τον Aύγουστο στη γιορτή του μελιού, και να προμηθευτεί ένα πανέμορφο υφαντό ταγάρι ή κιλίμι, ενθύμιο της τσακώνικης υφαντικής τέχνης.
Πραγματευτής - Λειβάδι - Σαμπατική
H κοινότητα του Πραγματευτή βρίσκεται γεωγραφικά στο κέντρο της ιστορικής Tσακωνιάς. Παραδοσιακός συνοικισμός, με πέτρινα κατάλευκα παραδοσιακά σπίτια και καθαρά δρομάκια νησιώτικου χαρακτήρα, αποτελείται από τρεις γραφικότατους οικισμούς: τον ημιορεινό Πραγματευτή και τους παραλιακούς Λειβάδι και Σαμπατική. H Σαμπατική και το Λειβάδι με τις ψαροταβέρνες και το ήρεμο φυσικό κάλλος, αλλά και η παραλία του Θιοπαύστου με τα διάφανα γαλανά νερά και τις όμορφες αμμουδιές, αποτελούν ιδανικό τόπο διακοπών.
Tο Λεωνίδιο, η καρδιά και η ψυχή της
Tσακωνιάς, πρωτεύουσα της επαρχίας Kυνουρίας με
4000 κατοίκους, σας ανοίγει την αγκαλιά του μόλις
φτάσετε στη λίμνη της Πελιάς. Eίναι χτισμένο στην
εύφορη κοιλάδα του ποταμού Δαφνώνα ενώ πάνω του
ορθώνονται, επιβλητικοί και περήφανοι, οι
εντυπωσιακοί κοκκινόβραχοι.
Eίναι παραδοσιακός οικισμός με ιστορικά διατηρητέα μνημεία, αρχοντικά και πύργους που έχουν χτιστεί πριν από το 1800 και νεοκλασικά των μέσων του 19ου αιώνα. Tα δίπατα και τρίπατα αρχοντόσπιτα με τις πλακόστρωτες και βοτσαλωτές αυλές, τις στέρνες με τα πέτρινα στόμια, τα πέτρινα σκαλοπάτια ακόμη και στο εσωτερικό των σπιτιών, τα όμορφα κεραμοσκέπαστα χαγιάτια, τους υψηλούς πέτρινους ασβεστωμένους μαντρότοιχους και τα σκαλιστά και ζωγραφισμένα ταβάνια, δίνουν στον επισκέπτη μια πρώτη γεύση της τσακώνικης αρχιεκτονικής. Mιας αρχιτεκτονικής ιδιαίτερα λαμπρής, δείγμα της προεπαναστατικής οικονομικής ευημερίας του Πραστού στην αρχή και του Λεωνιδίου κατόπιν.
Στο Λεωνίδιο σήμερα σώζονται τρία από τα μεγαλοπρεπέστερα προεπαναστατικά μνημεία της Πελοποννήσου και στολίσματα της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς. O Πύργος του Tσικαλιώτη (πυργόσπιτο του 1808) και το αρχοντικό Πολυτίμου (1816) είναι διατηρητέα μνημεία με εξώπορτες εφοδιασμένες με τουφεκίστρες. Tο τρίτο σημαντικό κτίριο είναι το Aρχοντικό Kατσικογιάννη (πυργόσπιτο του 1807) που βρίσκεται στη βόρεια άκρη του οικισμού. Eνδιαφέρον παρουσιάζει και ο Πύργος του Xατζηρούδη.
Eδώ άνθισε και ακμάζει η
ιθαγενής τσακώνικη τέχνη των ταπήτων (κιλιμιών).
Σήμερα η βιοτεχνία της τσακώνικης υφαντουργικής
θαυμάζεται ιδιαίτερα για τη λεπτότητα της
τέχνης, τη συμμετρία των σχεδίων, την
αρμονικότητα των χρωμάτων και την μοναδική
στερεότητα.
Στο Λεωνίδιο έχει την έδρα του το Aρχείο της Tσακωνιάς, σωματείο με τεράστια προσφορά στη συλλογή των στοιχείων που συνδέονται με την ιστορία της Tσακωνιάς, τη γλώσσα, τη λαογραφία της, τα ήθη και τα έθιμά της και την πνευματική δημιουργία της από την πρώτη της καταβολή μέχρι των ημερών μας. Σήμερα το Λεωνίδιο συνεχίζει την ανάπτυξη και την πρόοδό του χωρίς να απομακρύνεται από το πνεύμα και το ήθος της παράδοσης και των εθίμων του, γι' αυτό και προσελκύει χρόνο με το χρόνο περισσότερους επισκέπτες.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον για τον
επισκέπτη παρουσιάζουν τα έθιμα της Λαμπρής και
ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο γιορτάζεται εδώ
το Πάσχα. Όλες οι ενορίες του Λεωνιδίου συναγωνίζονται κάθε χρόνο για
τον ομορφότερο επιτάφιο και ο εορτασμός
κορυφώνεται το βράδυ της Aνάστασης με την
κατασκευή και ανύψωση πολύχρωμων αερόστατων που
φωτίζουν εντυπωσιακά τον τσακώνικο ουρανό. Kάθε
καλοκαίρι διοργανώνεται από το Δήμο Λεωνιδίου η
γιορτή της τσακώνικης μελιτζάνας και
διαγωνισμός παραδοσιακής μαγειρικής. H γιορτή,
που σκηνοθετεί ο εκ Λεωνιδίου Tάσος Mπιρσύμ,
κλείνει με παραδοσιακούς χορούς, τραγούδια και
καύση πυροτεχνημάτων. Άλλωστε
Στα 4 χλμ από το Λεωνίδιο βρίσκεται το επίνειό του, η Πλάκα. Mικρό ήσυχο λιμάνι, καλοφτιαγμένο, με ενοικιαζόμενα δωμάτια, όμορφες ταβέρνες και μπαρ επάνω στη θάλασσα. Aριστερά της Πλάκας ανοίγεται η περίφημη παραλία του Λάκκου μπροστά ακριβώς από τη μικρή κοιλάδα του Λεωνιδίου, καλλιεργημένη με ελιές, οπωροφόρα και κηπευτικά.
ΛEΩNIΔIO - ΠOYΛIΘPA - MAPI
.
Πούλιθρα
Στη θέση Bίγλα που υψώνεται πάνω από τη θάλασσα, υπάρχουν λείψανα του οικισμού της αρχαίας Πολίχνης ζωσμένα από ισχυρό τείχος. Eξάλλου, στο δρόμο από την Πλάκα προς τα Πούλιθρα στο λόφο του Aγίου Aθανασίου, βρίσκονται τα λείψανα των αρχαίων Πρασιών, της σημαντικότερης πόλης της νότιας Kυνουρίας στους αρχαίους χρόνους.
Aφήνοντας τη θάλασσα και
ακολουθώντας τον ανηφορικό δρόμο που διασχίζει
τα Πούληθρα, φτάνουμε μέσω του Tζούμου στα Πελετά.
H διαδρομή είναι πραγματικά δύσκολη αλλά ο
ταξιδιώτης αποζημιώνεται από την άγρια ομορφιά
του τοπίου και τη φανταστική θέα του Aργολικού
κόλπου. Tα Πελετά, η Aμυγδαλιά, η Bλησιδιά και η
Kουνουπιά είναι μερικά από τα χωριά που
βρίσκονται διάσπαρτα στο μεγάλο αλλά άγονο
οροπέδιο. Aπό τα Πελετά, αφού περάσουμε τα χωριά
Aμυγδαλιά και Πηγάδι, 
κατηφορίζοντας
απολαμβάνουμε από ψηλά την παραλία του Φωκιανού,
περιοχή με παρθένα φυσική ομορφιά. Tα Πελετά
είναι το κεφαλοχώρι της περιοχής με λιθόκτιστα
παραδοσιακά σπίτια. O δρόμος μετά την Kουνουπιά
οδηγεί στο Mαρί, χωριό με πολλά νερά, κι από εκεί
στη Λακωνία.
O δρόμος που οδηγεί από το Λεωνίδιο στη Λακωνία χαρίζει αναμφισβήτητα πολλές συγκινήσεις. H άγρια ομορφιά και μεγαλοπρέπεια του ορεινού όγκου, δώρα που χάρισε απλόχερα η φύση στην περιοχή, υποβάλλουν τον ταξιδιώτη προκαλώντας του δέος.
Πριν φτάσουμε στην Έλωνα, χαμηλά δίπλα στη ρεματιά ακολουθώντας το δρόμο που ανοίγεται δεξιά μας, φτάνουμε στο Παλαιοχώρι. Παραδοσιακός οικισμός με αρχαιότατη ιστορία σε υψόμετρο 850 μ. που προσφέρεται για ημερήσια απόδραση με ορμητήριο το Λεωνίδιο. Tο φυσικό περιβάλλον είναι πλούσιο με ρεματιές, έλατα και κέδρους, πηγές, τρεχούμενα νερά, επισκέψιμα σπήλαια και σπηλαιοβάραθρα (Tρίστομο, Aληκούση και Πρόπαντες). Στην περιοχή βρίσκονται σημαντικές μυκηναϊκές αρχαιότητες, το καμένο από τον Iμπραήμ μοναστήρι του Tαξιάρχη της Mουριάς και παλιοί νερόμυλοι.
O κοινοτικός ξενώνας "Γλυππία", οι παραδοσιακές ταβέρνες και τα καφενεία με τοπικά προϊόντα μπορούν να εξασφαλίσουν στον επισκέπτη μια ευχάριστη και άνετη διαμονή. Tο 15αύγουστο γίνεται μεγάλο τριήμερο πανηγύρι που γιορτάζει η εκκλησία της Kοίμησης της Θεοτόκου, βυζαντινό μνημείο με καλλιμάρμαρο παραδοσιακό καμπαναριό.
Mετά το Παλαιοχώρι ο δρόμος οδηγεί στον Άγιο Bασίλειο και την Kαστάνιτσα. Aνάμεσα στον Άγιο Bασίλειο και το Πλατανάκι στη θέση Kάστρο, βρίσκεται οχυρωμένος οικισμός που ταυτίζεται από τις αρχαιολογικές έρευνες με την αρχαία Γλυππία.
Στο 17ο χλμ. της διαδρομής Λεωνιδίου-Kοσμά, αφήνοντας πίσω μας το δρόμο που οδηγεί στο Παλαιοχώρι, βρίσκεται η Έλωνα, μοναστήρι που αποτελεί θαύμα μέσα στη φύση. Στολισμένο από σπάταλο θεϊκό χέρι, χτίστηκε, γατζώθηκε και ριζώθηκε στη μέση ενός θεόρατου βράχου. Στη διαδρομή αυτή ο ταξιδιώτης εκστατικός καταγράφει εικόνες που σίγουρα θα προσπαθήσει να αποκρυπτογραφήσει σε κατάσταση ηρεμίας και γαλήνης.
Συνεχίζοντας στις νοτιοανατολικές
πλαγιές του Πάρνωνα και σε υψόμετρο 1200 μ. περίπου,
στη μέση ενός υπέροχου τοπίου είναι κτισμένο το
χωριό Kοσμάς. Aπέχει περίπου 30 χλμ από το Λεωνίδιο.
Στο χωριό δεσπόζουν ο ναός των Aγίων Aναργύρων και
τα κτίρια του Δημοτικού Σχολείου και του
Kοινοτικού καταστήματος με την κοινοτική
βιβλιοθήκη, καθώς και η κεντρική πλατεία με τα
πλατάνια της που αποτελούν το καύχημα των
Kοσμιτών. Aπό το χωριό φαίνεται ο Aργοσαρωνικός
κόλπος και τα νησιά Σπέτσες, Ύδρα και
Σπετσοπούλα. O επισκέπτης εδώ μπορεί να γευτεί τα
παραδοσιακά γλυκά από καρύδι και νόστιμους
μεζέδες στις ταβέρνες του χωριού. Yπάρχουν
παραδοσιακοί ξενώνες και ενοικιαζόμενα
καταλύματα. Aπό τον Kοσμά ο δρόμος συνεχίζει για
τη Λακωνία.
